Όταν ο δάσκαλος συναντά τα social media: όρια και ευθύνη
Στη σημερινή εποχή της αδιάκοπης συνδεσιμότητας, ο εκπαιδευτικός δεν ζει και δεν δρα αποκλειστικά μέσα στους τέσσερις τοίχους της σχολικής αίθουσας. Το μάθημα συνεχίζεται, μετασχηματίζεται και συχνά επεκτείνεται στον ψηφιακό χώρο. Τα κοινωνικά δίκτυα, άλλοτε δαιμονοποιημένα και άλλοτε υπερεκτιμημένα, αποτελούν πλέον έναν καθρέφτη της επαγγελματικής και προσωπικής μας ταυτότητας. Για τον σύγχρονο δάσκαλο, η ψηφιακή παρουσία δεν είναι πολυτέλεια· είναι μια πραγματικότητα που χρειάζεται συνείδηση, μέτρο και παιδαγωγική ευθύνη.
Η ψηφιακή ταυτότητα του εκπαιδευτικού δεν αφορά την προβολή της ιδιωτικής του ζωής, αλλά τον τρόπο με τον οποίο επιλέγει να υπάρχει δημόσια στον ψηφιακό λόγο. Είναι το αποτύπωμα των αξιών του, της επιστημονικής του επάρκειας, της σχέσης του με τη γνώση και, τελικά, της στάσης του απέναντι στους μαθητές και στην κοινωνία. Σε έναν κόσμο όπου οι μαθητές είναι από νωρίς εξοικειωμένοι με τα social media, ο εκπαιδευτικός που απουσιάζει πλήρως από αυτά κινδυνεύει να φανεί απόμακρος ή ξεπερασμένος και το έργο του, όσο πολύτιμο και ποιοτικό κι αν είναι, για τους νέους να θεωρείται παρωχημένο και ανιαρό. Έτσι, λοιπόν, ο εκπαιδευτικός οφείλει να επικαιροποιεί τις μεθόδους διδασκαλίας και επικοινωνίας με τον μαθητή και να ακολουθεί κάθε τάση, γιατί η παιδαγωγική επικοινωνία απαιτεί κατανόηση του σύγχρονου πλαισίου.
Ωστόσο, η παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα γεννά εύλογες ανησυχίες. Πώς μπορεί ο εκπαιδευτικός να χτίσει ψηφιακή ταυτότητα χωρίς να διαρρήξει το κύρος του ρόλου του; Πώς να μιλήσει ανθρώπινα, χωρίς να γίνει οικείος σε βαθμό επικίνδυνο; Η απάντηση βρίσκεται στην πρόθεση και στη σαφή οριοθέτηση. Η ψηφιακή ταυτότητα δεν είναι αυθόρμητη εξομολόγηση· είναι συνειδητή επιλογή περιεχομένου.
Ένας εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει τα social media ως προέκταση του έργου του. Να μοιραστεί σκέψεις για την εκπαίδευση, στιγμές από τη διδακτική πράξη (χωρίς πρόσωπα και προσωπικά δεδομένα), προτάσεις βιβλίων, άρθρα, προβληματισμούς. Να ανοίξει έναν διάλογο με συναδέλφους, να εμπνεύσει, να εμπνευστεί. Όταν το περιεχόμενο υπηρετεί τη γνώση και τον στοχασμό, τότε η ψηφιακή παρουσία ενισχύει, δεν υπονομεύει, τον παιδαγωγικό ρόλο.
Σημαντικό στοιχείο είναι και η επιλογή πλατφόρμας. Άλλο ύφος απαιτεί το Facebook, άλλο το Instagram, άλλο το LinkedIn. Όλα αυτά τα παρουσιάζουμε σε ένα μοναδικό και πρωτότυπο on line σεμινάριο με τίτλο: “Ο Εκπαιδευτικός ως Brand στα social media”. Σε αυτό το σεμινάριο το Teacherwise σε συνεργασία με το i-Εκπαίδευση θα μάθεις πώς μπορείς να χτίσεις την ψηφιακή σου ταυτότητα και να προβάλλεις το εκπαιδευτικό σου έργο χωρίς να χάσεις τον παιδαγωγικό σου ρόλο και το εκπαιδευτικό σου κύρος, Ο εκπαιδευτικός δεν χρειάζεται να είναι παντού. Χρειάζεται να είναι εκεί όπου μπορεί να εκφραστεί αυθεντικά και με ασφάλεια. Ένα επαγγελματικό προφίλ ή μια ξεκάθαρη διάκριση ανάμεσα σε προσωπικό και δημόσιο λογαριασμό λειτουργεί προστατευτικά. Δεν είναι ένδειξη απόστασης· είναι ένδειξη επαγγελματισμού.
Η προώθηση του έργου του εκπαιδευτικού –άρθρα, βιβλία, δράσεις, καινοτόμα προγράμματα– μπορεί να γίνει με διακριτικότητα και ειλικρίνεια. Όχι με κραυγές, αλλά με αφήγηση. Όχι με αυτοπροβολή, αλλά με μοίρασμα. Όταν ο λόγος παραμένει παιδαγωγικός και όχι διαφημιστικός, τότε το κοινό ανταποκρίνεται με εμπιστοσύνη. Άλλωστε, η αυθεντικότητα είναι το πιο ισχυρό «εργαλείο» στον ψηφιακό κόσμο.
Οι ισορροπίες ανάμεσα στον ρόλο του εκπαιδευτικού και του ψηφιακού πολίτη δεν είναι πάντα εύκολες. Υπάρχουν στιγμές που η σιωπή είναι πιο παιδαγωγική από την ανάρτηση. Υπάρχουν θέματα που δεν ανήκουν στον δημόσιο λόγο του δασκάλου. Η αυτολογοκρισία, όταν πηγάζει από συνείδηση και όχι από φόβο, είναι μορφή ευθύνης. Ο εκπαιδευτικός δεν παύει να είναι άνθρωπος, αλλά επιλέγει πότε και πώς θα μιλήσει.
Τελικά, η ψηφιακή ταυτότητα του εκπαιδευτικού δεν είναι μια μάσκα, αλλά μια συνέχεια. Συνέχεια του παιδαγωγικού του ήθους, της αγάπης για τη γνώση, της σχέσης του με τον λόγο. Όταν χτίζεται με μέτρο, σκέψη και σεβασμό, μπορεί να γίνει ένας ακόμη τόπος μάθησης. Ένας χώρος όπου ο δάσκαλος δεν διδάσκει μόνο με το μάθημα, αλλά και με τη στάση του. Και ίσως αυτό, στη σημερινή εποχή, να είναι το πιο ουσιαστικό μάθημα απ’ όλα.
